Kim Yuna (Hàn Quốc) và Asada Mao (Nhật Bản) là cặp kình địch lớn nhất của trượt băng nghệ thuật nữ thế giới trong khoảng 2005–2014. Hai người sinh cùng năm 1990, cách nhau đúng 20 ngày, đối đầu từ cấp thiếu niên tới Olympic. Kim giành HCV Vancouver 2010 với tổng điểm kỷ lục 228,56; Asada giành HCB và trở thành người phụ nữ đầu tiên thực hiện ba cú triple axel trong một kỳ Olympic. Ở giải vô địch thế giới, Asada đăng quang ba lần, Kim hai lần.
Hai cô bé sinh cùng tháng chín
Kim Yuna sinh ngày 5/9/1990 ở Bucheon, gần Seoul. Asada Mao sinh ngày 25/9/1990 ở Nagoya. Cả hai bắt đầu trượt băng từ khi còn rất nhỏ, và từ cấp thiếu niên đã thay nhau đứng hai bậc cao nhất của bục:
- Giải vô địch thế giới trẻ 2005: Asada vô địch, Kim về nhì.
- Giải vô địch thế giới trẻ 2006: Kim vô địch, Asada về nhì.
Mùa giải 2005–06, Asada mới 15 tuổi đã thắng Chung kết Grand Prix của người lớn, vượt cả những tên tuổi hàng đầu. Nhưng cô không được dự Olympic Turin 2006 vì chưa đủ tuổi theo quy định: Asada sinh muộn hơn mốc tuổi chỉ chưa tới ba tháng. Cả Nhật Bản tiếc nuối, và câu chuyện "Asada mà được đi Turin thì sao" trở thành một phần của cặp kình địch trước khi nó thật sự bắt đầu ở cấp người lớn.
Hai phong cách: cú nhảy khó nhất và sự hoàn hảo
Từ năm 2004, trượt băng nghệ thuật dùng hệ thống chấm điểm mới của Liên đoàn Trượt băng Quốc tế (ISU): mỗi động tác có điểm cơ bản theo độ khó, cộng thêm hoặc trừ đi theo chất lượng thực hiện (GOE), cùng điểm các thành phần trình diễn. Hệ thống này mở ra hai con đường để thắng — và Kim, Asada mỗi người đi một đường.
| Kim Yuna | Asada Mao | |
|---|---|---|
| Vũ khí đặc trưng | Tổ hợp triple lutz – triple toe loop, độ cao và tốc độ cú nhảy | Triple axel — cú nhảy ba vòng rưỡi hiếm phụ nữ làm được |
| Cách lấy điểm | Thực hiện sạch, điểm chất lượng (GOE) rất cao, trình diễn cuốn hút | Độ khó cao, điểm cơ bản lớn, nét trượt mềm mại |
| Rủi ro | Ít lỗi, nhưng độ khó cơ bản thấp hơn | Triple axel dễ bị chấm xoay thiếu vòng hoặc ngã |
| Vô địch thế giới | 2009, 2013 | 2008, 2010, 2014 |
Cuộc tranh luận "độ khó hay sự hoàn hảo" giữa người hâm mộ hai bên kéo dài nhiều năm, và chính nó làm khán giả hiểu sâu hơn về cách chấm điểm của môn này.
Vancouver 2010: đêm của Kim Yuna
Ở bài ngắn, Asada thực hiện thành công triple axel và đạt điểm rất cao. Kim trượt bài trên nền nhạc phim James Bond, không mắc lỗi nào, và vượt lên với 78,50 điểm. Ở bài tự do, Kim trượt trên nền Concerto cung Fa của Gershwin gần như không tì vết, đạt 150,06 điểm. Tổng 228,56 — kỷ lục thế giới, cách người về nhì hơn 23 điểm.
Asada vẫn làm nên lịch sử: hai triple axel trong bài tự do, cộng với một trong bài ngắn, là ba cú trong cùng một kỳ Olympic, điều chưa người phụ nữ nào làm được. Cô giành HCB với 205,50 điểm. Joannie Rochette (Canada), người vừa mất mẹ mấy ngày trước khi thi, giành HCĐ trong sự xúc động của cả nhà thi đấu.
Nhiều chuyên gia nhận xét: Asada đã trượt tốt nhất sự nghiệp ở thời điểm đó, nhưng đêm ấy Kim gần như hoàn hảo. Kình địch không cho phép ai đứng nhất chỉ bằng việc làm tốt — phải làm tốt hơn người còn lại.
Sochi 2014: đêm của Asada Mao
Bốn năm sau, cả hai đều ở cuối sự nghiệp. Ở bài ngắn, Asada ngã ở triple axel và mắc thêm lỗi, chỉ xếp thứ 16. Hôm sau, cô trượt bài tự do trên nền Concerto cho piano số 2 của Rachmaninoff, đáp thành công triple axel và tám cú nhảy ba vòng — một trong những bài trượt được nhắc nhiều nhất lịch sử môn này. Cô kết thúc thứ 6 chung cuộc, nhưng giọt nước mắt cuối bài làm khán giả nhiều nước xúc động.
Kim trượt sạch cả hai bài, nhưng HCV thuộc về Adelina Sotnikova của nước chủ nhà Nga, Kim giành HCB, Carolina Kostner (Ý) giành HCĐ. Kết quả này gây tranh cãi lớn về cách chấm, và có những đơn khiếu nại chính thức được gửi lên; kết quả không thay đổi. Kim giữ thái độ điềm tĩnh trước báo chí, và giải nghệ sau Sochi.
Asada tiếp tục thi đấu thêm vài năm, giành thêm chức vô địch thế giới 2014, rồi tuyên bố giải nghệ vào tháng 4/2017.
Đối thủ đã đẩy nhau lên ra sao
- Chuẩn mực điểm số tăng vọt. Tổng điểm 228,56 của Kim ở Vancouver là kết quả trực tiếp của việc phải vượt một đối thủ có triple axel. Không có Asada, Kim không cần đẩy điểm chất lượng lên mức đó.
- Asada giữ triple axel trong bài. Đứng trước một người gần như không mắc lỗi, Asada biết chỉ có độ khó mới cho cô cơ hội, và kiên trì với cú nhảy rủi ro nhất suốt sự nghiệp.
- Trượt băng bùng nổ ở hai nước. Sân băng, câu lạc bộ, chương trình truyền hình ở Hàn Quốc và Nhật Bản tăng mạnh trong thời kỳ này. Thế hệ vận động viên trẻ hai nước sau đó lớn lên với hình mẫu là một trong hai người.
Báo chí và mạng xã hội hai nước thường thổi bùng cuộc đối đầu, đôi khi vượt khỏi chuyện thể thao. Bản thân hai vận động viên luôn nói về nhau với sự tôn trọng, và chưa bao giờ để những lời qua tiếng lại bên ngoài kéo mình vào.
Góc nhìn hôm nay
Cặp Kim – Asada đặt ra một câu hỏi thú vị cho bất kỳ ai đang có đối thủ: bạn thắng bằng cách làm điều khó hơn, hay làm điều quen thuộc tốt hơn? Không có câu trả lời chung. Kim chọn hoàn hảo hoá những thứ mình làm chắc; Asada chọn theo đuổi điều chỉ mình làm được. Cả hai đều đúng với chính mình, và cả hai đều thành huyền thoại.
Bài học thứ hai đến từ Sochi: kết quả không phải lúc nào cũng phản ánh bài trượt. Asada đứng thứ 6 nhưng bài tự do của cô được nhớ hơn nhiều tấm huy chương. Sau một trận thua, hãy tự chấm mình theo những gì mình làm được, không chỉ theo thứ hạng.
Muốn tìm hiểu thêm, có thể xem lại bài tự do Vancouver 2010 của Kim và bài tự do Sochi 2014 của Asada trên kênh chính thức của Olympic, tra bảng điểm chi tiết trên trang của ISU để thấy từng cú nhảy được chấm thế nào. Năm 2018, Kim là người châm đuốc Olympic PyeongChang — một khoảnh khắc khép lại sự nghiệp của cô trước khán giả nhà.
Câu hỏi thường gặp
Kim Yuna và Asada Mao ai giỏi hơn?
Không có câu trả lời dứt khoát. Kim có HCV Olympic 2010 và HCB 2014, hai lần vô địch thế giới; Asada có HCB Olympic 2010 và ba lần vô địch thế giới. Kim mạnh về sự hoàn hảo, Asada mạnh về độ khó với cú triple axel.
Kim Yuna đạt bao nhiêu điểm ở Olympic Vancouver 2010?
Kim đạt tổng 228,56 điểm (78,50 bài ngắn và 150,06 bài tự do), đều là kỷ lục thế giới lúc đó. Cô hơn Asada Mao, người giành HCB, hơn 23 điểm.
Asada Mao làm được bao nhiêu triple axel ở Olympic?
Ở Vancouver 2010, Asada thực hiện ba cú triple axel: một trong bài ngắn và hai trong bài tự do. Cô là người phụ nữ đầu tiên làm được điều này trong một kỳ Olympic.
Vì sao Asada Mao không được dự Olympic 2006?
Asada chưa đủ tuổi tối thiểu theo quy định của ISU cho Olympic Turin 2006; cô sinh muộn hơn mốc quy định chưa tới ba tháng. Mùa đó cô vẫn thắng Chung kết Grand Prix của người lớn.
Ai thắng trượt băng nghệ thuật nữ Olympic Sochi 2014?
Adelina Sotnikova (Nga) giành HCV, Kim Yuna HCB, Carolina Kostner (Ý) HCĐ. Kết quả này gây nhiều tranh cãi về cách chấm điểm. Asada Mao đứng thứ 6 chung cuộc.
